به گزارش خبرنگار پایگاه خبری تحلیلی نوای آبیدر؛ سنندج مرکز کردستان و شهری با پیشینه فرهنگی چندصدساله، همواره به‌عنوان یکی از شهرهای شاخص در حوزه ادبیات، هنر و فرهنگ شناخته شده است. از دیوارنویسی‌های تاریخی و مدارس قدیمی گرفته تا جشنواره‌ها و انجمن‌های ادبی، این شهر نشان داده که اهل فرهنگ و هنر است. با این حال، در حالی که مرکز شهر از امکانات آموزشی و فرهنگی نسبی برخوردار است، نواحی حاشیه‌ای آن با کمبود شدید کتابخانه و فضاهای مطالعه مواجه‌اند، مشکلی که نقش مؤثری در کاهش دسترسی برابر به آموزش و فرهنگ دارد.

شهر سنندج با جمعیتی بالغ بر ۴۰۰ هزار نفر، نواحی حاشیه‌ای متعددی دارد که اغلب جمعیت جوان و دانش‌آموزان زیادی در آن‌ها زندگی می‌کنند. کارشناسان فرهنگی و کتابداران محلی می‌گویند، نبود کتابخانه‌های عمومی در این مناطق باعث شده کودکان و نوجوانان فرصت بهره‌مندی از منابع آموزشی و فرهنگی را از دست بدهند و بسیاری از استعدادهای بالقوه، ناشناخته باقی بماند.

یکی از فعالان حوزه کتاب و کتابخوانی در سنندج در این‌باره می‌گوید: کتابخانه‌ها نه تنها مکان‌هایی برای مطالعه هستند، بلکه مراکزی برای رشد خلاقیت، تبادل اندیشه و ایجاد حس تعلق اجتماعی به جامعه فرهنگی شهر محسوب می‌شوند. وقتی این فضاها در دسترس نباشند، نسل جدید از فرصت‌های فرهنگی محروم می‌ماند.

با توجه به قدمت تاریخی سنندج، که ریشه‌های فرهنگی آن به قرن‌ها پیش بازمی‌گردد، انتظار می‌رود زیرساخت‌های فرهنگی و آموزشی در همه مناطق شهر توسعه یابد. در گذشته، خانه‌های فرهنگ و کتابخانه‌های کوچک نقش مهمی در تربیت نسل‌های مختلف ایفا کرده‌اند، اما با رشد جمعیت و توسعه شهری، تمرکز امکانات فرهنگی عمدتاً در مرکز شهر باقی مانده است و مناطق حاشیه‌ای همچنان در مظلومیت فرهنگی به سر می‌برند.

مشکل کمبود کتابخانه در نواحی حاشیه‌ای سنندج محدود به فضای فیزیکی نیست. نبود بودجه کافی، کمبود نیروی متخصص و ضعف در برنامه‌ریزی فرهنگی نیز به این معضل دامن زده است. برخی خانواده‌ها به دلیل فاصله زیاد کتابخانه‌ها از محل زندگی‌شان، از رفتن به کتابخانه صرف‌نظر می‌کنند و بسیاری از کودکان و نوجوانان، ساعات زیادی از روز را بدون دسترسی به منابع آموزشی سپری می‌کنند.

یکی از والدین ساکن در حاشیه شهر می‌گوید: «فرزندان ما علاقه زیادی به مطالعه دارند، اما برای دسترسی به کتابخانه باید کیلومترها مسیر طی کنند. این باعث می‌شود انگیزه آن‌ها کاهش پیدا کند و بیشتر به استفاده از گوشی و شبکه‌های اجتماعی روی بیاورند، در حالی که کتاب و مطالعه می‌توانند مسیر آینده آن‌ها را تغییر دهند.»

کتابداران و فعالان فرهنگی سنندج پیشنهاد می‌کنند، مسئولان شهری و نهادهای مرتبط با فرهنگ و آموزش، برنامه‌های کوتاه‌مدت و بلندمدتی برای افزایش تعداد کتابخانه‌ها در محلات حاشیه‌ای تدوین کنند. از ایجاد کتابخانه‌های سیار گرفته تا تجهیز خانه‌های فرهنگ محلی، می‌توان راهکارهایی عملی برای کاهش این فاصله فرهنگی ارائه داد.

همچنین، مشارکت مردمی و تشویق سازمان‌های غیر دولتی و خیرین فرهنگی می‌تواند نقش مهمی در توسعه زیرساخت‌های کتابخوانی داشته باشد. تجربه شهرهای دیگر کشور نشان داده است که حتی کتابخانه‌های کوچک محله‌ای، تأثیر چشمگیری بر افزایش علاقه به مطالعه و ارتقای سطح سواد فرهنگی جامعه دارند.

با توجه به اهمیت فرهنگی سنندج و جایگاه تاریخی آن، توجه ویژه به نواحی حاشیه‌ای نه تنها یک ضرورت آموزشی، بلکه یک مسئولیت اجتماعی است. فراموش کردن بخشی از شهر که بیشترین نیاز به منابع فرهنگی را دارد، می‌تواند باعث افزایش فاصله اجتماعی و فرهنگی میان مناطق شهری شود و سرمایه‌های انسانی بالقوه را از دسترس دور نگه دارد.

در نهایت، کارشناسان معتقدند توسعه زیرساخت‌های فرهنگی در حاشیه شهر، به‌ویژه کتابخانه‌ها، می‌تواند موجب تقویت حس تعلق، کاهش آسیب‌های اجتماعی و افزایش امید و انگیزه در نسل جوان شود. سنندج به عنوان شهری با پیشینه فرهنگی غنی، فرصت دارد با برنامه‌ریزی دقیق و توجه به عدالت فرهنگی، تمام ساکنان خود را به دنیای دانش و هنر نزدیک‌تر کند و تضمین کند که هیچ کودک و نوجوانی به دلیل محل زندگی‌اش از دسترسی به منابع علمی و فرهنگی محروم نماند.

انتهای خبر/