به گزارش خبرنگار پایگاه خبری تحلیلی نوای آبیدر؛ پسماند شهری یکی از شاخص‌های مهم توسعه‌یافتگی و کیفیت مدیریت شهری است؛ شاخصی که در سنندج، تصویری نگران‌کننده از وضعیت برنامه‌ریزی و آینده‌نگری ارائه می‌دهد. شهری که روزانه صدها تن زباله تولید می‌کند، اما همچنان راه‌حل اصلی‌اش، دفن زباله در حاشیه شهر است؛ رویکردی که نه‌تنها مسئله را حل نکرده، بلکه آن را به بحرانی انباشته تبدیل کرده است.

در سال‌های اخیر، رشد جمعیت شهری، افزایش مصرف و تغییر الگوی زندگی، حجم پسماند تولیدی سنندج را به‌طور چشمگیری افزایش داده است. با این حال، زیرساخت‌های مدیریت پسماند، تقریباً بدون تغییر باقی مانده‌اند. تفکیک زباله از مبدأ، که نخستین گام مدیریت اصولی پسماند است، یا اجرا نمی‌شود یا در حد چند طرح نمایشی و کوتاه‌مدت باقی مانده است.

واقعیت این است که بخش عمده زباله‌های شهری سنندج، بدون تفکیک، بازیافت یا پردازش، مستقیماً به محل دفن منتقل می‌شوند. این شیوه، شاید ساده‌ترین و کم‌هزینه‌ترین راه در کوتاه‌مدت باشد، اما در بلندمدت، هزینه‌های سنگین زیست‌محیطی، بهداشتی و اقتصادی به شهر تحمیل می‌کند. آلودگی خاک و منابع آب زیرزمینی، انتشار بوی نامطبوع، افزایش حشرات و جوندگان و تهدید سلامت ساکنان مناطق اطراف، تنها بخشی از پیامدهای این مدیریت حداقلی است.

نکته قابل تأمل اینجاست که سنندج، شهری با ظرفیت‌های دانشگاهی، نیروی انسانی تحصیل‌کرده و فعالان محیط‌زیستی آگاه است، اما این سرمایه اجتماعی در سیاست‌گذاری‌های حوزه پسماند به‌درستی به کار گرفته نشده است. آموزش شهروندان برای کاهش تولید زباله، تفکیک از مبدأ و مشارکت در برنامه‌های بازیافت، یا جدی گرفته نمی‌شود یا فاقد استمرار است.

از سوی دیگر، شهرداری‌ها معمولاً مدیریت پسماند را صرفاً یک وظیفه خدماتی می‌دانند، نه یک مسئله راهبردی. این نگاه، باعث شده تصمیم‌گیری‌ها بیشتر واکنشی باشد تا برنامه‌محور. در حالی که مدیریت پسماند، نیازمند نقشه راه بلندمدت، سرمایه‌گذاری در فناوری‌های نوین و همکاری میان دستگاه‌های مختلف است.

نبود صنایع بازیافت مؤثر و پایدار در سنندج نیز حلقه مفقوده این چرخه است. زباله، در بسیاری از شهرهای دنیا، منبع درآمد و انرژی محسوب می‌شود؛ اما در سنندج، همچنان بار اضافی و معضلی پرهزینه تلقی می‌شود. این در حالی است که با مدیریت علمی، می‌توان بخشی از مشکلات مالی شهرداری‌ها را نیز از محل بازیافت و کاهش هزینه‌های دفن جبران کرد.

مسئله پسماند، تنها به منظر شهری یا بوی نامطبوع خلاصه نمی‌شود؛ این موضوع مستقیماً با سلامت عمومی، امنیت غذایی و آینده زیست‌محیطی شهر گره خورده است. شهری که زباله‌اش را مدیریت نمی‌کند، در واقع آینده خود را به تعویق می‌اندازد و بحران را به نسل‌های بعدی منتقل می‌کند.

سنندج امروز در نقطه‌ای قرار دارد که باید میان ادامه مسیر فعلی یا تغییر رویکرد، یکی را انتخاب کند. ادامه دفن بی‌برنامه زباله، راهی است که پایان آن مشخص است؛ افزایش آلودگی و نارضایتی عمومی. در مقابل، حرکت به سمت مدیریت یکپارچه پسماند، هرچند دشوار و هزینه‌بر، اما ضرورتی انکارناپذیر برای شهری است که می‌خواهد قابل زیستن باقی بماند.

زباله‌ها را می‌توان دفن کرد، اما پیامدهایشان را نه. اگر مدیریت شهری این واقعیت را نپذیرد، سنندج دیر یا زود بهای این بی‌توجهی را خواهد پرداخت.

انتهای خبر/